Boek
Nederlands
Als de aan een burn-out lijdende Henning samen met vrouw en kinderen twee weken vakantie gaat vieren op Lanzarote, wordt hij geconfronteerd met een lang verdrongen trauma.
Titel
Nieuwjaar
Auteur
Juli Zeh
Vertaler
Annemarie Vlaming
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Duits
Oorspr. titel
Neujahr
Uitgever
Amsterdam: Ambo|Anthos, © 2019
170 p.
ISBN
9789026346415 (hardback)

Besprekingen

Mannen op de rand van een burn-out

Home alone, maar dan in een realistische nieuwjaarseditie: dat is de roman Nieuwjaar van de Duitse schrijfster Juli Zeh. Of hoe je een aanleg voor burn-out al als kleuter meekrijgt.

Henning probeert alles goed te doen. Hij wil een modelechtgenoot, een modelvader en een modelwerknemer zijn, maar dreigt steeds weer onder de druk van de hoge verwachtingen te bezwijken. De angst en paniekaanvallen leggen hem soms lam, stress en faalangst zetten hem op weg naar een burn-out of een depressie. Henning is dus een man van zijn tijd.

Weg op de fiets

In het eerste deel van haar korte roman Nieuwjaar is schrijfster Juli Zeh vrij afgemeten en rechtuit. Ze beschrijft hoe Henning, zijn vrouw Theresa en hun jonge kinderen Jonas en Bibbi met vakantie zijn op Lanzarote. Gezonde jongen als hij graag wil zijn, is hij op de ochtend van nieuwjaarsdag op zijn fiets gestapt en zonder voorbereiding, extra uitrusting of proviand vertrokken naar het hoog­gelegen dorp ­Femés. Een kind voelt aan dat dit fout gaat. Henning haalt uiteindelijk toch de top, maar hij is uitgeput, uitgedroogd en uitgehongerd. Voor hij instort, kan hij nog net hulp vragen aan een vro…Lees verder

Hoe Henning werd wie hij is

Juli Zeh verlaat in haar nieuwe roman de grote maatschappelijke thema's en beperkt zich tot klein, persoonlijk leed. Dat stelt wat teleur, al beschrijft ze knap de wereld door de ogen van een 6-jarige.

'Klote-Bibbi, klote-Bibbi!' Het had een ontspannen fietstocht moeten worden, eindelijk even weg van de kinderen, van de verplichtingen van zijn gezin. Deze nieuwjaarsochtend op Lanzarote zou Henning gebruiken om zijn hoofd leeg te maken, tot zichzelf te komen en met frisse moed de vakantie te vervolgen. Maar halverwege de steile helling van de vulkaan Atalaya overvalt hem een redeloze woede, die zich richt op zijn 2-jarige dochter. Henning snapt er niets van. Van niemand houdt hij zo veel als van haar. En bovendien: alles gaat toch goed?

In Nieuwjaar, de nieuwe roman van Juli Zeh (45) draait het nu eens niet om grote maatschappelijke thema's, zoals in het groots opgezette, veelgeprezen Ons soort mensen uit 2016 (over de strijd tussen dorpelingen om de komst van een windmolenpark) en Lege harten (2017), maar om klein persoonlijk leed. Nieuwjaar is een psychologische roman die aan alle eisen van het genre voldoet.

Zonder proviand, met slecht materieel en een straffe teg…Lees verder

Twee kostwinners, één hel

BOEKENBAL

‘Vergeten is een zegen,’ zegt iemand op een bepaald moment in ‘Nieuwjaar’. Naar goede gewoonte is Juli Zeh zéér spaarzaam met zegeningen voor haar personages. Liever onderwerpt de Duitse topauteur haar pionnen aan een psychologische foltering naar keuze: in ‘Lege harten’ zijn dat suïcidale neigingen, in ‘Ons soort mensen’ provinciaal geroddel en achterklap. En in ‘Nieuwjaar’, haar nieuwste, zoomt ze in op de hel die schuilgaat achter de blinkende hoeksteen van onze moderne samenleving: het tweeverdienersgezin. Juli Zeh is niet het soort auteur dat u leest voor de opbeurende inzichten en de gezellige familietafereeltjes. Wel omdat ze verhalen vertelt die steevast iets zinnigs over onze maatschappij zeggen, zonder dat er presidenten met blonde haarstukjes of doorzichtige IS-kopieën in opdraven. Liever maakt ze een nauwkeurige studie van haar omgeving, om die vervolgens in een ongemakkelijke, haarscher…Lees verder

Berg en dal

Een man fietst een berg op en daalt tegelijk in de waanzin af. Een helletocht, perfect geënsceneerd door toptalent Juli Zeh.

Voor de meeste mensen zijn bergen steenmassa’s die het uitzicht verfraaien, maar sportievelingen zien er altijd een uitdaging in: een berg dient om te beklimmen. Zo peddelt Henning op nieuwjaarsdag steile flanken op, richting Femés, een bergdorpje op Lanzarote. Zijn huurfiets is te lomp, zijn spieren zijn verzuurd, in zijn maag woelt de kater van oudejaarsavond en als een echte amateur is hij zijn drinkbus vergeten. Maar Henning is slaaf van zijn goede voornemen: dit jaar moet en zal hij meer fietsen, ondanks zijn drukke job, ondanks de veeleisende kinderzorg, ondanks zijn zeurende vrouw.

Er zit wat sleet op zijn relatie. Gisterenavond zag hij zijn vrouw in een hotelbar flirten en dansen met een Fransman maar daar bleef hij tot zijn verbazing onverschillig onder. Hij heeft grotere problemen. Al een paar jaar kampt hij met paniekaanvallen, opstoten van angst die hij simpelweg ‘HET’ heeft gedoopt. HET terroriseert zijn leven, en hoe hard hij ook op de …Lees verder

Psychologisch familiedrama over de keerzijde van emancipatie van de veelbekroonde Duitse auteur (Bonn, 1974). Henning, een moderne jonge vader, brengt samen met zijn vrouw Theresa en hun twee jonge kinderen de kerst- en nieuwjaarsvakantie op Lanzarote door. Hij lijdt aan een burn-out als gevolg van de druk van het geëmancipeerd huwelijk. De taken zijn samen met eega Theresa netjes verdeeld, maar zij verdient meer, is extreem veeleisend en zit hem steeds achter de vodden. Zijn paniekaanvallen kan hij alleen door te fietsen even vergeten. Als hij na een slecht voorbereide fietstocht bergopwaarts gedehydrateerd en uitgeput de top bereikt, komt een verdrongen familiedrama op diezelfde plek rond zijn ouders en zijn jongere zus in al zijn traumatische kracht weer naar boven. Vooral dat tweede deel grijpt je aan, doordat de angst en eenzaamheid van de jonge kinderen (voorop die van de verantwoordelijke Henning) prachtig invoelend is beschreven. Het boek is in de Duitse kritiek verdeeld ontva…Lees verder

Nieuw: de hysterische man

Juli Zeh trekt in 'Nieuwjaar' de contouren van het moderne, geëmancipeerde gezin.

We kennen Henning allemaal. Althans, ik meen Henning, hoofdpersoon in 'Nieuwjaar' van Juli Zeh, vaak te herkennen. In de buurt, in de supermarkt, of bij de fietsenstalling bij het station, waar hij zijn fiets met kinderzitjes voor- en achterop stalt om naar zijn werk te gaan. Zo'n aardige, betrokken vader, dertiger, je ziet hem met de kinderen, brengen en halen, boodschappen doen, even naar de speeltuin. Aardig maar er kleeft ook iets gehaasts, tobberigs aan Henning, als je wat langer kijkt. Gaat het wel goed met hem?

Mooi aan het snel groeiende oeuvre van Juli Zeh - gepromoveerd juriste en een van Duitslands succesvolste en productiefste schrijvers - is dat ze steeds intuïtief een kalkpapier over de kaart van Duitsland lijkt te leggen en de doordruk maakt die haar op dat moment het interessantst lijkt - en daarmee vaak raak zit. In 2016 beschreef ze in het lijvige 'Ons soort mensen' een dorp waar de verhoudingen op scherp staan door de bouw van een windmolenpark. In 'L…Lees verder

Over Juli Zeh

CC BY 2.5 - Foto van/door Mariusz Kubik, http://www.mariuszkubik.pl

Juli Zeh (Bonn, 30 juni 1974) is een Duitse schrijfster.

Haar eerste boek was Adler und Engel, dat in 2002 werd onderscheiden met de Deutsche Bücherpreis voor het beste debuut. Haar reis door Bosnië en Herzegovina in 2001 was de basis voor haar boek Die Stille ist ein Geräusch.

Juli Zeh studeerde rechten in Passau, Krakau, New York en Leipzig.

Bibliografie

Romans

  • Adler und Engel, Frankfurt/Main (Schöffling) 2001
  • Die Stille ist ein Geräusch, Frankfurt/Main (Schöffling) 2002
  • Recht auf Beitritt? Ansprüche von Kandidatenstaaten gegen die Europäische Union, 2002
  • Spieltrieb, Frankfurt/Main (Schöffling) 2004
  • Ein Hund läuft durch die Republik, Frankfurt/Main (Schöffling) 2004
  • Kleines Konversationslexikon für Haushunde (Schöffling) 2005
  • Alles auf dem Rasen (Schöffling…Lees verder op Wikipedia