Beeld van de ondergang van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie aan de hand van de lotgevallen van een adellijke familie.
Titel
Radetzkymars
Auteur
Joseph Roth
Vertaler
W. Wielek-Berg Elly Schippers
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Duits
Oorspr. titel
Radetzkymarsch
Uitgever
Amsterdam: Veen, 2016
383 p.
ISBN
9789045022680 (paperback)

Besprekingen

De spoken van Joseph Roth

Toen ik de nieuwe vertaling van de roman Radetzkymars (1932) van ­Joseph Roth las, moest ik onweerstaanbaar aan Dinner for one denken. In die tv-sketch in versleten zwart-wit, die al sinds 1963 met oudejaar wordt uitgezonden op de Duitse televisie, vraagt de oude butler aan zijn bazin, die het enige levende wezen aan tafel is: 'The same procedure as last year?'. 'The same procedure as every year!', antwoordt zij steeds kranig en gedecideerd. Ze herhalen de 'procedure' zo vaak dat het diner ontaardt in zattemansslapstick. De butler moet immers ook de glazen van de spookgasten leegdrinken.

Schuddebuikend lachen doe je om Roths roman misschien niet, maar eigenlijk is het verhaal van de Trotta's even tragikomisch als dat van het feestmaal met ingebeelde disgenoten. Ze beleefden ooit een moment de gloire en hielden hun leven lang de schijn van een vervliegende wereld op. 'The same procedure as every year.' De achteruitgang van de familie loopt parallel met de onttakeling van de veelvolkerenstaat waarin ze leven, de Oostenrijks-Hongaarse Dubbelmonarchie. Je mag dat letterlijk nemen: einde 1916, in volle Eerste Wereldoorlog, overlijdt de stokoude keizer Franz Joseph I na bijna 68 jaar dienst. Meteen eindigt ook het verhaal van de Trotta's. Enkele jaren later is het rijk helemaal verbrokkeld.

Het begint nochtans veelbelovend. Wanneer Joseph Trotta in 1859 de piepjonge keizer van de dood redt in de slag bij Solferino, klimt zijn familie op van eenvoudige Sloveense boeren tot officieren en ambtenaren. De mannen mogen zich baron von Trotta zu ­Sipolje noemen. Het v…Lees verder

Met andere woorden

Bij de nieuwe versie van Radetzkymars, de klassieker van Joseph Roth, komt de vraag op: waarom verschijnen er eigenlijk voortdurend nieuwe vertalingen? En hoe bepaal je wanneer er een nodig is?

Wie nu naar de boekhandel gaat voor Radetzkymars van Joseph Roth, heeft het voor het kiezen: een vorig jaar verschenen luxe-editie van de vertaling van W. Wielek-Berg uit 1980, herzien door de bekroonde vertaler Elly Schippers, in de zoveel-en-twintigste druk. Of de gloednieuwe vertaling van de Roth-expert Els Snick in een geïllustreerde uitgave van Van Oorschot, met een voorwoord van Geert Mak.

Echt vreemd is dat niet: Radetzkymars (1932) is de belangrijkste roman van de Joods-Oostenrijkse schrijver, in Nederland al tijden geliefd en veelgelezen. Het boek beschrijft de ondergang van de Habsburgse dubbelmonarchie aan de hand van de geschiedenis van het geslacht Trotta. Op de eerste pagina's redt de stamvader van de familie het leven van de jonge keizer in de slag bij Solferino in 1859, waarna hij in de adelstand wordt verheven. Zijn heldendaad luidt tegelijkertijd het begin van het verval in, dat zich in de volgende twee generaties voltrekt. Schitterend schetst Roth hoe…Lees verder

Herdruk van een oude, maar goede vertaling door W. Wielek-Berg van 'Radetzkymarsch' (1932). Door velen wordt dit boek gezien als het belangrijkste werk van de Oostenrijkse schrijver/journalist Joseph Roth (1894-1939). In deze melancholische en tegelijk geestige roman beschrijft hij de teloorgang van de Oostenrijk-Hongaarse dubbelmonarchie aan de hand van het geslacht Von Trotta, in de jaren 1859-1916. Het meeslepend vertelde verhaal getuigt van Roths grote psychologische inzicht. Terecht wordt deze roman gerekend tot de hoogtepunten van de wereldliteratuur. Voor de tiende druk werd de vertaling herzien. Kleine druk.

Over Joseph Roth

Moses Joseph Roth (Brody, 2 september 1894 – Parijs, 27 mei 1939) was een Joods-Oostenrijks schrijver en journalist.

Biografie

Roth werd geboren in een Joodse familie en groeide op in Brody in Galicië. Dit stadje bevond zich in de oostelijke uithoeken van het toenmalig Oostenrijk-Hongaarse Keizerrijk, nu Oekraïne en Polen. De Joodse cultuur speelde een belangrijke rol in het leven van de stad. Roth groeide op bij zijn moeder Maria Grübel en haar familieleden. Zijn vader, de koopman Nachum Roth, heeft hij nooit gekend. Het waren de nadagen van het Habsburgse Rijk.

Anders dan andere Joodse kinderen ging de jonge Roth niet naar een cheider (Jiddisch-Hebreeuwse religieuze basisschool) maar vanaf zijn 7e naar een naar Baron Hirsch vernoemde openbare basisschool. Vanaf 1905 volgde hij het onderwijs aan het Kronprinz Rudolfgymnasium, waar hij de Duitse klassieke literatuur ontdekte en met het geassimileerde jodendom in aanraking…Lees verder op Wikipedia